Filler và booster khác nhau ở chỗ nào

Điều đầu tiên chúng tôi kiểm tra khi viết bài này là định nghĩa chính thức cho câu hỏi “skin booster là gì”. Kết quả như sau.

• Bài báo duy nhất cố gắng định nghĩa và phân loại skin booster một cách chính thức đã được công bố năm 2024 rồi bị rút lại (retracted).
• Đây không phải là một hạng mục quy chế. Theo bài tổng quan thì “phần lớn các filler dạng tiêm được phân loại là thiết bị y tế loại 3 bất kể thành phần”. Booster và filler cùng nằm ở một chỗ.
• FDA Hoa Kỳ phê duyệt chỉ định chứ không phải hạng mục. Chỉ định của một sản phẩm acid hyaluronic được phê duyệt năm 2023 là “cải thiện độ mịn của da vùng má”. Không phải một hạng mục mới ra đời mà là một chỉ định mới ra đời.

Có một thứ đã được định nghĩa. Đó là bản đồng thuận trong đó 10 chuyên gia từ 8 quốc gia sắp xếp “chất lượng da (skin quality)” thành bốn nhánh — sự đồng đều của tông màu, sự đồng đều của bề mặt, độ săn chắc, độ rạng rỡ — một cách có hệ thống. Tuy nhiên đây là ý kiến chuyên gia chứ không phải bằng chứng, và nó cũng không định nghĩa sản phẩm nào là booster.

Vì vậy bài viết này không bắt đầu bằng câu hỏi “booster là gì”. Câu hỏi đó không có đáp án. Thay vào đó, chúng tôi xem “thực sự thì cái gì khác nhau”.

Hãy bắt đầu từ phản ví dụ rõ ràng nhất.

Nghĩa là cái quyết định hạng mục không phải là vật liệu nằm trong lọ, mà là pha loãng bao nhiêu và đặt vào lớp nào. Cùng một lọ Radiesse vừa có thể làm thủ thuật tạo thể tích vừa có thể làm thủ thuật cho da vùng cổ.

Ở phía quy chế cũng có một trường hợp thú vị. Một sản phẩm bột PDO được MFDS Hàn Quốc phê duyệt là ‘thiết bị filler’ vào năm 2021, nhưng nghiên cứu đánh giá nó lại đặt vào rãnh mũi má rồi đo độ ráp · độ đàn hồi · độ ẩm · lỗ chân lông. Tức là một sản phẩm được cấp phép làm filler, đặt vào vùng của filler, và đo bằng các chỉ số của booster.

Lời giải thích “booster thì loãng còn filler thì cứng” cũng rất phổ biến. Nhìn vào các giá trị đo thực tế thì không đơn giản như vậy.

Giá trị biểu thị độ cứng của gel được gọi là G′. Có một nghiên cứu đo ba sản phẩm được phân loại là booster trong cùng điều kiện.

Còn một điều nữa. Trong một nghiên cứu riêng, G′ của một filler tạo thể tích tiêu biểu được đo là 219.9 Pa. Con số này thấp hơn sản phẩm A trong bảng trên (430 Pa).

Tuy nhiên chúng tôi nói rõ một cách trung thực. Hai giá trị này đến từ hai bài báo khác nhau · hai điều kiện đo khác nhau nên không được so sánh trực tiếp. Chúng tôi không tìm thấy bài báo nào đo filler và booster song song bằng cùng một phác đồ. Dù vậy vẫn có thể nói rằng “booster thì loãng” là điều không hiển nhiên.

Lời giải thích “booster là loại không liên kết chéo” cũng không đứng vững. Cả ba sản phẩm trong bảng trên đều có liên kết chéo, và BYRYZN mà Phòng khám Miso sử dụng cũng là acid hyaluronic liên kết chéo.

Nếu không phải vật liệu thì cái gì khác nhau. Câu trả lời thứ nhất là thử nghiệm đã đo cái gì.

Nếu sắp xếp bằng chứng của các booster mà Phòng khám Miso sử dụng theo tiêu chí này thì như sau.

Và chúng tôi nói thêm một cách trung thực. Có những sản phẩm không có thử nghiệm lâm sàng nào chỉ đích danh tên sản phẩm — Rejuran Eye, Juvelook Volume, BYRYZN, DCLASSY, và Re2O · CellREDM từng cái một. Với những sản phẩm này, chúng tôi phải mượn bằng chứng của các sản phẩm khác cùng nhóm để giải thích. Chúng tôi cũng đã ghi như vậy trên các trang sản phẩm của mình.

Chúng tôi thường nhận được câu hỏi “trong hai cái thì cái nào tốt hơn”. Câu trả lời là không tồn tại thử nghiệm nào có thể trả lời câu hỏi đó.

Các so sánh đang tồn tại đều nằm trong cùng một hạng mục — filler với filler, hoặc booster với booster. Chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm nào phân nhóm ngẫu nhiên để so sánh filler tạo thể tích với skin booster.

Lý do rất đơn giản. Vì chỉ số đánh giá chính khác nhau nên bản thân thiết kế nghiên cứu không thành lập được. Một bên đo bằng độ nếp nhăn, bên kia đo bằng cutometer và mất nước qua da, và không thể đặt hai thứ này lên cùng một cái cân.

Vì vậy “bên nào tốt hơn” là một câu hỏi sai. Câu hỏi đúng là “vấn đề của tôi là thể tích hay là kết cấu”. Nếu má hõm xuống tạo bóng đổ thì dù có làm kết cấu tốt lên, bóng đổ vẫn nguyên đó; còn nếu da mỏng và ráp thì dù có bơm thể tích, kết cấu vẫn nguyên đó.

Về việc làm cả hai cùng lúc, chúng tôi cũng nói rõ. Chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm ngẫu nhiên nào phối hợp filler và booster. Không có dữ liệu thử nghiệm về thứ tự · khoảng cách · tương tác. Có tài liệu nhắc đến sự cộng hưởng nhưng đó là giả thuyết của tác giả chứ không phải điều đã được kiểm chứng.

Chúng tôi cho rằng đây là phần quan trọng nhất đối với bạn.

Acid hyaluronic có thể làm tan. Tiêm một loại enzyme gọi là hyaluronidase thì nó sẽ bị phân hủy. Tuy nhiên thời gian cần thiết chênh nhau hơn 12 lần tùy sản phẩm.

Những thứ không phải acid hyaluronic thì không có thuốc giải.

Trong 10 loại booster mà Phòng khám Miso có, chỉ duy nhất BYRYZN thuộc nhóm acid hyaluronic. Với số còn lại thì chưa có cách nào được biết đến để đảo ngược. Đây chính là lý do thiết thực khiến chúng tôi tiến hành “chia nhỏ, làm từng ít một”. Khi làm việc với thứ không thể đảo ngược thì bắt đầu ít rồi thêm dần sẽ an toàn hơn.

Xin nói thêm, ngay cả phác đồ sử dụng hyaluronidase cho các tai biến mạch máu cũng không có thử nghiệm ngẫu nhiên. Khuyến nghị dùng liều cao 450~1,500 đơn vị trong vòng 4 giờ dựa trên đồng thuận chuyên gia và nghiên cứu quan sát.

Mù mắt là biến chứng đáng sợ nhất trong thủ thuật filler. Các con số đã được tích lũy.

• Bài tổng quan năm 2019 (48 ca mới, tích lũy 146 ca): vật liệu gây ra là acid hyaluronic 81.3%, CaHA 10.4%. Vị trí là mũi 56.3%, giữa hai chân mày 27.1%, trán 18.8%.
• Bài tổng quan năm 2024 (365 ca mới, tích lũy một thế kỷ): acid hyaluronic 79.6%. Trong 318 ca có báo cáo kết cục, hồi phục hoàn toàn 6.0%, hồi phục một phần 25.8%, không hồi phục 68.2%.
• Tỷ lệ xảy ra được ước tính vào khoảng 1 ca trên 200,000 lượt nhưng chắc chắn là bị báo cáo thiếu. Trong nghiên cứu tiến cứu quy mô lớn, toàn bộ biến chứng mạch máu là dưới 1%, còn tổn thương mạch máu sớm là khoảng 0.07%.

Mô tả về lớp nguy hiểm nhất là như sau — “mặt phẳng an toàn nhất là sâu trên xương hoặc lớp bì rất nông, còn lớp dưới da là vị trí nguy hiểm nhất nơi các mạch máu đi qua”.

Ở đây có một điều chúng tôi phải viết ra một cách trung thực. Câu “booster đặt nông nên không có tai biến mạch máu” là không đúng sự thật. Có phản ví dụ — đã có báo cáo về một ca 23 tuổi bị tắc động mạch võng mạc chỉ sau vài giây khi tiêm PDLLA vào vùng giữa hai chân mày (hyaluronidase không có tác dụng với PDLLA), và cũng có ca tắc mạch muộn sau 48 giờ với booster acid hyaluronic được chia nhỏ tiêm 0.01mL mỗi điểm vào lớp bì. Khả năng rủi ro thấp là cao, nhưng không có nghiên cứu nào định lượng được điều đó, và nó không phải là 0.

Chúng tôi cũng ghi lại câu văn của bài tổng quan về nhóm không phải acid hyaluronic — “tần suất báo cáo thấp hơn nhưng lại liên quan thường xuyên hơn đến tổn thương mắt · thần kinh nặng và khó đảo ngược hơn”, và “vì không có thuốc giải đặc hiệu nên một khi đã hình thành thuyên tắc thì khó loại bỏ”.

Nốt muộn trong một nghiên cứu hồi cứu đơn trung tâm (2,139 người) là 0.33%, còn trong thử nghiệm CaHA ở mu bàn tay là 6.2%. Với PN · PDLLA · PCL · hADM, chúng tôi không tìm thấy nghiên cứu nào có mẫu số về tỷ lệ nốt muộn.

Chuyển các bằng chứng từ đầu đến giờ vào thực hành lâm sàng thì như sau.

1. Trước hết phân định vấn đề là thể tích hay kết cấu. Nếu có bóng đổ và trông hõm xuống thì đó là vấn đề thể tích, còn nếu mỏng, ráp và lỗ chân lông nổi rõ thì đó là vấn đề kết cấu. Chúng tôi không cố giải quyết cả hai bằng một thủ thuật.
2. Chúng tôi không trả lời câu hỏi “bên nào tốt hơn”. Vì không có thử nghiệm so sánh. Thay vào đó chúng tôi hỏi “bạn đang bận tâm về điều gì”.
3. Chúng tôi nói trước về việc có đảo ngược được hay không. Trong 10 loại booster của Phòng khám Miso thì 9 loại không có thuốc giải. Bạn không nên bắt đầu mà không biết điều này.
4. Chúng tôi tiến hành chia nhỏ. Vì đang làm việc với vật liệu không thể đảo ngược. Tuy nhiên không có thử nghiệm nào so sánh trực tiếp rằng “chia nhỏ thì tự nhiên hơn”, nên chúng tôi nói rõ đây là cách làm của chúng tôi.
5. Chúng tôi nói cho bạn độ mạnh của bằng chứng theo từng nhóm. Chúng tôi không nói về nhóm có thử nghiệm ngẫu nhiên pha 3 và nhóm chỉ có hai ca lâm sàng với cùng một trọng lượng.
6. Chúng tôi đặc biệt cẩn thận với mũi và vùng giữa hai chân mày. Hơn một nửa các ca mù mắt là ở mũi và một phần tư là ở vùng giữa hai chân mày.

So sánh 10 loại booster có ở Hướng dẫn về skin booster, còn nên làm booster hay nâng cơ trước thì có ở Nên làm booster hay nên làm nâng cơ.

• Điều đã được xác nhận — “skin booster” không phải là một hạng mục quy chế, và bài báo duy nhất cố gắng định nghĩa nó đã bị rút lại. Filler và booster phần lớn là thiết bị y tế cùng một loại.
• Điều đã được xác nhận — cùng một vật liệu đổi hạng mục tùy theo có pha loãng hay không và tiêm vào lớp nào. CaHA là ví dụ tiêu biểu.
• Điều đã được xác nhận — ngay giữa các sản phẩm được phân loại là booster, độ cứng chênh nhau hơn 10 lần. “Booster thì loãng”, “booster là loại không liên kết chéo” đều không đứng vững.
• Điều đã được xác nhận — chỉ acid hyaluronic mới có thể làm tan, và tùy sản phẩm mà mất từ 3.6 phút đến 45.1 phút. CaHA · PDLLA · PCL · PN · hADM thì không có thuốc giải.
• Những thứ không tồn tại — thử nghiệm ngẫu nhiên so sánh trực tiếp filler với booster, nghiên cứu kiểm chứng việc phối hợp cả hai, nghiên cứu đo tính chất vật lý của hai nhóm song song trong cùng điều kiện, nghiên cứu đo bằng hình ảnh thời gian tồn lưu của booster trong mô.
• Điều không đúng sự thật — “booster đặt nông nên không có tai biến mạch máu”. Đã có phản ví dụ được báo cáo.

Vì vậy kết luận là “filler và booster không phải là hai vật liệu khác nhau mà là hai câu hỏi khác nhau”. Trước hết là bạn đang hỏi về thể tích hay về kết cấu, và tiếp theo là “cái này có đảo ngược được không”. Chúng tôi khuyên bạn nhất định hãy đặt câu hỏi thứ hai.

Bài viết này do Bác sĩ Lee Chi-Hak, giám đốc y khoa Phòng khám Miso tại Daegu, Hàn Quốc biên soạn và rà soát. Các nghiên cứu được trích dẫn trong bài đều được ghi kèm cả thiết kế, quy mô lẫn giới hạn mà chính tác giả đã nêu, và những mục chúng tôi không tìm được tài liệu thì được ghi là không tìm được.