Kết quả bắt đầu xuất hiện từ khi nào, và khi nào thì nên đánh giá

Trước hết hãy nhìn toàn cảnh. Mỗi ô là thời điểm mà thử nghiệm thực sự đã đo.

Điều bạn cần đọc ra từ bảng là không tồn tại một quy tắc duy nhất kiểu “mấy tuần là được”. Với botulinum là hai ngày, còn với PCL là bốn năm.

Đây là thủ thuật nhanh nhất. Thời điểm khởi phát đã được đo trong nghiên cứu trên 41 người Hàn Quốc.

Từ đây rút ra hai điều.

Thứ nhất, nếp nhăn ở trạng thái thư giãn giãn ra muộn hơn. Ở ngày thứ hai, khi nhăn mặt thì 85% có đáp ứng nhưng ở trạng thái không biểu cảm chỉ có 51%. Thời điểm bạn đứng yên trước gương và cảm thấy “vẫn y nguyên” thực sự có trong dữ liệu.

Thứ hai, thông lệ “xem lại và chỉnh ở tuần thứ 2” không có bằng chứng. Chúng tôi cũng đã đi tìm nhưng không có thử nghiệm nào so sánh việc chỉnh ở tuần 2 với chỉnh ở tuần 4, và bản đồng thuận của các chuyên gia Hàn Quốc năm 2024 cũng không có khuyến nghị về thời điểm đánh giá. Điều đã được đo, ngược lại, là đỉnh của hiệu quả ở ngày thứ 30 và đỉnh của mức độ hài lòng ở tháng thứ 2~3. Tuần thứ 2 không phải là đỉnh điểm.

Chúng ta thường nghe câu “phải qua 2 tuần thì mới ổn định vào chỗ”. Khi đi tìm bằng chứng cho câu này, chúng tôi phát hiện một điều thú vị. Hoàn toàn không có nghiên cứu hình ảnh nào đo thể tích tại thời điểm 2 tuần. Các nghiên cứu hiện có đều nhảy từ “ngay sau tiêm → 30 ngày” hoặc “ngay sau tiêm → 24 tuần”.

Những gì đã được đo là như sau.

• Sưng nhìn chung xẹp trong vòng một tuần. Trong dữ liệu nhật ký bệnh nhân của nhà sản xuất, sưng sau thủ thuật vùng má có ở 85.7%, và 41% hết trong 1~3 ngày, 33% hết trong 4~7 ngày. Bầm thì lâu hơn với 29.6% kéo dài 8~14 ngày.
• Thể tích tối đa ngay sau tiêm rồi sau đó đi xuống. Trong nghiên cứu đo bằng siêu âm tần số siêu cao (13 người), độ dày lớp bì là ngay sau tiêm +11% → tuần 24 +7.4%, và thể tích ba chiều giữ khoảng 45% ở tuần 24 so với ngay sau tiêm.
• Tuy nhiên mỗi sản phẩm lại có hướng ngược nhau. Trong nghiên cứu ngẫu nhiên về môi (20 người), một sản phẩm đi xuống từ 20.56mm ngay sau tiêm → 19.56mm ở ngày 30, còn sản phẩm khác lại đi lên từ 19.02 → 19.62.

Vì vậy cách diễn đạt chính xác là “khi sưng xẹp đi thì sẽ bớt căng phồng so với lúc đầu” chứ không phải “ổn định vào chỗ”. Và bản thân con số 2 tuần thì chưa từng được kiểm chứng. Việc chúng tôi hẹn gặp lại vào khoảng 2 tuần là thông lệ, và chúng tôi nói rõ như vậy.

Khi giải thích về booster, người ta thường nói “từ tuần thứ 4~6 collagen bắt đầu sinh ra”. Chúng tôi cũng đã nói như vậy. Chúng tôi không tìm thấy bằng chứng nào xác nhận điều này bằng sinh thiết mô người.

Những thời điểm thực sự đã lấy mô ở người là như sau.

Cách đọc rất quan trọng. “Không thấy ở tuần thứ 2” không phải là “không có hiệu quả” mà là “còn quá sớm”. Và với PLLA và PDLLA thì hoàn toàn không tồn tại sinh thiết mô người trong khoảng 4~8 tuần. Khoảng đó là chỗ trống dữ liệu chứ không phải sự vắng mặt của hiệu quả. Lời giải thích phổ biến “đỉnh ở tuần thứ 4” là dữ liệu từ chuột chứ không phải từ người.

Chúng tôi cũng nói rõ một dữ liệu mâu thuẫn trong nhóm booster. Về PDLLA, thử nghiệm ngẫu nhiên · mù người đánh giá trên 260 người châu Á báo cáo rằng ngay ở tuần thứ 4 đã vượt trội so với nhóm chứng và suy giảm nhanh sau tuần 24. Ngược lại, nghiên cứu 40 người không có nhóm chứng lại báo cáo rằng kết quả tiếp tục tốt lên từ tuần 8 → tuần 24. Về độ mạnh của thiết kế thì nghiên cứu trước ở trên.

Nghiên cứu sóng cao tần tiến hành với người đánh giá bị làm mù trên 20 phụ nữ Hàn Quốc là dữ liệu thực dụng nhất trong bài viết này.

Điều thú vị nhất trong bảng này là hai giá trị ở ô tuần thứ 4 khác nhau. Đo bằng thiết bị thì đã tốt lên rồi, nhưng mắt người thì chưa thấy. Tính chất vật lý của da thay đổi trước và diện mạo bên ngoài theo sau.

Các dữ liệu khác cũng cùng hướng.

• Nghiên cứu đa trung tâm 39 người: tỷ lệ cải thiện ngày 30 84.6% → ngày 90 92.3%
• Hai nghiên cứu độc lập báo cáo đỉnh điểm ở tháng thứ 4~6. Một nghiên cứu ghi nhận giảm nhẹ ở tháng 7~10
• Nâng cơ siêu âm: mức nâng định lượng tối đa ở ngày thứ 90 và giảm còn 22~33% ở 1 năm

Vì vậy thời điểm đáng để đánh giá là 3 tháng, và đỉnh điểm còn muộn hơn thế. Việc bạn thất vọng ở tuần thứ 4 là điều tự nhiên, nhưng theo bằng chứng thì đó chưa phải chỗ để đánh giá.

Phần này là phần đáng ngạc nhiên nhất trong bài viết. Việc bệnh nhân và người quan sát nhìn cùng một thủ thuật, ở cùng một thời điểm, khác nhau đến mức nào đã được đo.

Hướng đi đảo ngược hoàn toàn theo thời điểm.

• Ở 90 ngày, bệnh nhân nhìn thấy ít hơn người quan sát (42% so với 92%). Vì vậy họ thất vọng sớm.
• Ở 1 năm, bệnh nhân nhìn thấy nhiều hơn người quan sát (95% so với 43%). Vì vậy họ vẫn hài lòng ngay cả khi hiệu quả đã hết.

Hai dòng này giải thích gần như mọi hiểu lầm trong phòng khám. Giai đoạn đầu thì cảm thấy “không được gì”, còn về sau lại cảm thấy “vẫn còn ổn”. Vì vậy chúng tôi lưu lại ảnh. Ảnh chính xác hơn trí nhớ và chiếc gương.

Câu “nhìn mỗi ngày nên tôi chẳng nhận ra” có căn cứ thực nghiệm.

Thích nghi thị giác (visual adaptation). Có một thí nghiệm chia 48 phụ nữ thành hai nhóm, một bên được xem lặp đi lặp lại những đôi môi rất dày và bên kia những đôi môi rất mỏng. Chỉ trong vài phút, tiêu chuẩn của “hấp dẫn” đã dịch chuyển về phía mà họ được tiếp xúc. Tuy nhiên đánh giá về “tự nhiên” thì không dịch chuyển.

Hiệu ứng gương. Trong nghiên cứu trên 198 người, đặt cạnh nhau ảnh khuôn mặt của chính họ và bản lật trái phải rồi cho chọn, với ảnh tự chụp của chính mình thì 56.6% thích ảnh gương, còn với ảnh của người khác thì đa số thích ảnh thật. Bạn nhìn chính mình dưới dạng ảnh gương, còn chúng tôi và gia đình bạn nhìn bạn dưới dạng ảnh thật. Tức là chúng ta đang nhìn hai khuôn mặt khác nhau.

Vì vậy không thể nắm bắt sự thay đổi bằng cách soi gương mỗi ngày. Hai tấm ảnh cùng một vị trí, cùng ánh sáng, cùng góc độ thì chính xác hơn nhiều. Chúng tôi khuyên bạn nhất định lưu lại ảnh trước thủ thuật — đó là cách duy nhất để về sau phán định “có thực sự khác đi không”.

Xin nói thêm, giai đoạn “lúc đầu trông tệ hơn rồi mới tốt lên” chưa từng được đo ở bất kỳ thủ thuật nào. Điều được đo lại ngược lại — filler thì ngay sau tiêm trông căng phồng hơn thực tế, còn nâng cơ thì ở giai đoạn đầu được ghi nhận là ‘chưa có’ chứ không phải ‘tệ đi’.

Nói ngay câu trả lời thì chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm nào so sánh ‘thời điểm xuất hiện’ giữa 1 lần và nhiều lần. Liên quan đến số lần, cái được đo không phải là thời điểm mà là độ lớn.

• Trong nghiên cứu sóng cao tần vi kim (phân tích 24 người), có tương quan dương giữa số lần thủ thuật · tổng năng lượng và thay đổi thể tích (r=0.676, p<0.001). Tuy nhiên đây không phải là so sánh giữa các lịch trình.
• Trong nghiên cứu mà 9 người Hàn Quốc hoàn thành (3 lần cách nhau 4 tuần), nếp nhăn trở nên có ý nghĩa từ tuần thứ 8 (sau lần thứ 2), và tất cả các chỉ số đều tốt nhất vào 6 tháng sau lần thủ thuật cuối cùng. — nghĩa là vẫn tiếp tục tốt lên ngay cả sau khi liệu trình kết thúc.

Và làm càng nhiều thì mức độ hài lòng cũng không tăng lên. Mức độ hài lòng theo liều độc tố botulinum là 40 đơn vị 60% → 60 đơn vị 51% → 80 đơn vị 39%. Sự không hài lòng liên quan đến chỉnh quá mức thường xuyên hơn là chỉnh thiếu. Chủ đề này chúng tôi đã viết chi tiết ở bài khác biệt giữa khuôn mặt tự nhiên và khuôn mặt nhân tạo là gì?.

1. Chúng tôi lưu lại ảnh trước thủ thuật. Không thể phán định bằng gương và trí nhớ. Đây là biện pháp thiết thực nhất.
2. Chúng tôi nói cho bạn thời điểm khác nhau của từng thủ thuật. Độc tố botulinum là hai ngày · sóng cao tần là 3 tháng · nhóm kích thích collagen thì muộn hơn thế. Không có một đáp án chung.
3. Với sóng cao tần và siêu âm, bạn đừng đánh giá trước 3 tháng. Ở tuần thứ 4, ngay cả mắt bác sĩ lâm sàng cũng không thấy khác biệt có ý nghĩa.
4. Với độc tố botulinum, xem lại vào khoảng một tháng thay vì hai tuần thì đúng với bằng chứng hơn. Đỉnh của hiệu quả là ngày thứ 30. Tuy nhiên nếu có chỗ rõ ràng còn thiếu thì chúng tôi vẫn xem trước đó.
5. Filler thì khi sưng xẹp đi sẽ bớt căng phồng so với lúc đầu. Nếu bạn hài lòng ngay sau khi tiêm thì ngược lại có thể đó là chỉnh quá mức.
6. Chúng tôi không tiêm thêm ngay chỉ vì trông có vẻ còn thiếu. Liều lượng và mức độ hài lòng không tỷ lệ thuận với nhau.
7. Chúng tôi phân biệt rõ “còn quá sớm” và “không được”. Các con số trong bài viết này là căn cứ cho sự phân biệt đó.

Về vết đỏ và sưng trong vài ngày ngay sau thủ thuật, cũng như khi nào bạn cần liên hệ, chúng tôi đã viết riêng ở Những lưu ý sau thủ thuật RF (sóng cao tần) và Thứ tự bầm và sưng sau thủ thuật lui đi. Về số lần và thời gian duy trì thì có ở Số lần và thời gian duy trì.

• Điều đã được xác nhận — trong nghiên cứu sóng cao tần trên 20 phụ nữ Hàn Quốc, ở tuần thứ 4 không có cải thiện có ý nghĩa theo đánh giá của bác sĩ lâm sàng và trở nên có ý nghĩa ở tuần thứ 12. Cũng trong nghiên cứu đó, độ đàn hồi đo bằng thiết bị đã tốt lên từ tuần thứ 4.
• Điều đã được xác nhận — đỉnh hiệu quả của độc tố botulinum là ngày thứ 30, còn đỉnh mức độ hài lòng là tháng thứ 2~3. Tuần thứ 2 không phải đỉnh điểm.
• Điều đã được xác nhận — trong sinh thiết mô người, ở tuần thứ 2 không phát hiện được collagen mới, ở tháng thứ 2 thấy loại 3 và ở tháng thứ 3~4 thấy loại 1.
• Điều đã được xác nhận — tại thời điểm 90 ngày là người thực hiện thủ thuật 92% so với bệnh nhân 42%, còn tại thời điểm 1 năm là người quan sát 43% so với bệnh nhân 95~100%. Góc nhìn đảo ngược theo thời điểm.
• Điều chúng tôi không tìm thấy bằng chứng — “filler ổn định vào chỗ sau 2 tuần”, “đánh giá độc tố botulinum ở tuần thứ 2”, “collagen sinh ra từ tuần thứ 4~6” (không có bằng chứng trên người, là dữ liệu từ chuột), “tăng số lần thì kết quả xuất hiện nhanh hơn”.

Vì vậy kết luận của bài viết này không phải là “hãy chờ thêm một chút” mà là “mỗi thủ thuật đều có một thời điểm để đánh giá đã được ấn định, và biết trước điều đó khi bắt đầu thì tốt hơn”. Chờ đợi mà mơ hồ thì bất an, nhưng nếu đã ấn định là 3 tháng thì đó là một kế hoạch.

Bài viết này do Bác sĩ Lee Chi-Hak, giám đốc y khoa Phòng khám Miso tại Daegu, Hàn Quốc biên soạn và rà soát. Các nghiên cứu được trích dẫn trong bài đều được ghi kèm cả thiết kế, quy mô lẫn giới hạn mà chính tác giả đã nêu, và những mục chúng tôi không tìm được tài liệu thì được ghi là không tìm được.